Η υγεία στην Άνδρο είναι ένας διαρκής προβληματισμός που επανέρχεται με ένταση κάθε φορά που αναδεικνύονται οι περιορισμοί των υφιστάμενων δομών, οι δυσκολίες πρόσβασης ή οι αυξημένες ανάγκες του νησιού. Πίσω από τις δημόσιες παρεμβάσεις και τον διάλογο που αναπτύσσεται, διακρίνεται ένα κοινό σημείο αναφοράς. Η συνειδητοποίηση ότι τα ζητήματα υγείας δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποσπασματικά ούτε να εξαρτώνται από συγκυριακές λύσεις.
Το αίτημα για ένα σταθερό και λειτουργικό υγειονομικό πλαίσιο στην Άνδρο αποκτά πιο καθαρά χαρακτηριστικά, καθώς η κοινωνία του νησιού γίνεται ορθώς πιο απαιτητική και καθόλου διατεθειμένη να αποδεχθεί τη λογική του ελάχιστου δυνατού. Η συζήτηση που διεξάγεται, αποτυπώνει μια συνολική αγωνία για την επόμενη μέρα. Και αυτή η αγωνία φαίνεται να διατρέχει οριζόντια τον δημόσιο λόγο, ανεξαρτήτως ρόλων και τοποθετήσεων.
Σε έναν νησιωτικό δήμο, η υγεία δεν είναι απλώς ένας ακόμη τομέας πολιτικής. Είναι παράγοντας κοινωνικής συνοχής και αίσθησης ασφάλειας. Η απόσταση από τα μεγάλα αστικά κέντρα, οι καιρικές συνθήκες, οι δυσκολίες στις μετακινήσεις και οι αυξημένες ανάγκες κατά τους θερινούς μήνες μετατρέπουν κάθε υγειονομική έλλειψη σε ζήτημα άμεσης καθημερινότητας. Για τον μόνιμο κάτοικο, η πρόσβαση σε αξιόπιστες υπηρεσίες υγείας συνδέεται με το αν μπορεί να συνεχίσει να ζει στον τόπο του. Για τον επισκέπτη, αποτελεί βασικό κριτήριο ασφάλειας και εμπιστοσύνης προς τον προορισμό.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο δημόσιος διάλογος που αναπτύσσεται γύρω από την υγεία στην Άνδρο έχει ιδιαίτερη σημασία. Λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι το ζήτημα παραμένει ανοιχτό και δεν επιτρέπει εφησυχασμό. Η κριτική συμβάλλει στη διατήρηση της πίεσης προς τα κέντρα λήψης αποφάσεων και, ταυτόχρονα, η ανάγκη για συνεννόηση και συντονισμό αναδεικνύεται ως προϋπόθεση για οποιαδήποτε ουσιαστική εξέλιξη.
Το κοινό νήμα που διαπερνά όλες τις παρεμβάσεις είναι η παραδοχή ότι χωρίς σχέδιο και συνέχεια, οι όποιες πρωτοβουλίες κινδυνεύουν να μείνουν ημιτελείς. Η υγεία δεν μπορεί να εξαρτάται από αποσπασματικές λύσεις ή από την καλή θέληση προσώπων. Απαιτεί θεσμική θωράκιση, σταθερές διεκδικήσεις και ξεκάθαρη στόχευση. Απαιτεί, κυρίως, να αντιμετωπίζεται ως προτεραιότητα και όχι ως διαχειριστικό πρόβλημα που μετατίθεται στο μέλλον.
Ιδιαίτερη σημασία, παράλληλα με τις πρωτοβουλίες των αρμόδιων παραγόντων, αποκτά η στάση της τοπικής κοινωνίας. Οι πολίτες της Άνδρου δείχνουν όλο και πιο έντονα ότι δεν παρακολουθούν παθητικά τις εξελίξεις. Με παρεμβάσεις, πρωτοβουλίες και δημόσιες τοποθετήσεις, εκφράζουν την ανάγκη για ουσιαστικές λύσεις. Αυτή η κοινωνική εγρήγορση λειτουργεί ως σταθερός υπενθυμιστικός μηχανισμός ότι τα ζητήματα υγείας αφορούν όλους και δεν μπορούν να περιοριστούν σε τυπικές διαδικασίες.
Η διεκδίκηση καλύτερων υπηρεσιών υγείας στην Άνδρο στρέφεται υπέρ ενός δικαιώματος που θεωρείται αυτονόητο. Είναι μια διεκδίκηση που βασίζεται στη λογική της ισότητας και της αξιοπρέπειας, στη θέση ότι η νησιωτικότητα δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμη δικαιολογία για ελλείψεις.
Η πρόκληση είναι κοινή, να μετατραπεί ο δημόσιος λόγος σε μετρήσιμα αποτελέσματα. Να υπάρξει συνέχεια, επιμονή και ουσιαστική συνεργασία, ώστε η υγεία στην Άνδρο να πάψει να αποτελεί μόνιμο ζητούμενο και να μετατραπεί σε σταθερό πυλώνα ποιότητας ζωής. Σε έναν τόπο που η καθημερινότητα δοκιμάζεται από τις αποστάσεις και τις ιδιαιτερότητες, η πρόσβαση σε αξιόπιστες υπηρεσίες υγείας δεν είναι πολυτέλεια. Είναι όρος βιωσιμότητας και σεβασμού προς όσους επιλέγουν να ζουν, να εργάζονται και να επισκέπτονται την Άνδρο.
Γιάννης Βαθυάς
