Υπάρχουν τόποι που ξεχωρίζουν για την ομορφιά τους. Υπάρχουν τόποι που ξεχωρίζουν για τους ανθρώπους τους. Υπάρχει και η Άνδρος που ανήκει και στις δύο κατηγορίες. Γιατί εδώ η προσφορά δεν είναι μια λέξη που χρησιμοποιείται σε επετείους και ανακοινώσεις. Είναι μια καθημερινή στάση ζωής. Είναι μια βαθιά ριζωμένη αντίληψη ότι η κοινότητα στέκεται όρθια μόνο όταν οι άνθρωποί της στέκονται ο ένας δίπλα στον άλλον.
Αυτό αποδείχθηκε με τον πιο καθαρό τρόπο στο τριήμερο 24 έως 26 Νοεμβρίου, όταν σε Γαύριο, Κόρθι και Χώρα συγκεντρώθηκαν 151 μονάδες αίματος. Ένας αριθμός μεγάλος, όχι μόνο για τα στατιστικά δεδομένα ενός νησιού, αλλά κυρίως για το νόημα που κουβαλά. Γιατί κάθε μονάδα αίματος είναι μια απόφαση, είναι μια υπέρβαση, είναι μια σιωπηλή υπόσχεση ότι όταν κάποιος Ανδριώτης βρεθεί σε ανάγκη, δεν θα είναι μόνος.
Η ιστορία της προσφοράς δεν σταματά. Συνεχίζεται. Γράφεται ξανά και ξανά, κάθε φορά που διοργανώνεται μια νέα αιμοδοσία, κάθε φορά που οι άνθρωποι του νησιού αφήνουν για λίγο τις δουλειές και τις υποχρεώσεις τους και κάνουν χώρο για κάτι που ξεπερνά τον εαυτό τους.
Μια γιατρός, δύο νοσηλεύτριες, ένας βοηθός και ένας οδηγός ταξίδεψαν αυτές τις ημέρες στην Άνδρο. Μια μικρή ομάδα επαγγελματιών υγείας από το Κρατικό Νοσοκομείο Νίκαιας που ήρθε για να προσφέρει τις υπηρεσίες της. Κι εδώ στην Άνδρο συνάντησαν ανθρώπους, πολλούς ανθρώπους.
Προχθές Τρίτη στο Κόρθι προσήλθαν 32 εθελοντές αιμοδότες. Χθες στο Γαύριο 41. Σήμερα, μέχρι το μεσημέρι στη Χώρα, ακόμη 31. Δηλαδή ήδη έχουν συγκεντρωθεί πάνω από 100 μονάδες αίματος, ενώ η δράση συνεχίζεται και το απόγευμα στον πολυχώρο του Γενικού Λυκείου. Και κάθε νέα προσέλευση είναι μια ακόμη απόδειξη ότι η Άνδρος δεν κινητοποιείται μόνο όταν υπάρχει ανάγκη. Κινητοποιείται γιατί γνωρίζει ότι η ανάγκη μπορεί να εμφανιστεί οποιαδήποτε στιγμή.
Το αίμα δεν παράγεται σε εργοστάσια. Δεν αγοράζεται από ράφια. Δεν αντικαθίσταται. Προσφέρεται μόνο από άνθρωπο σε άνθρωπο. Και αυτό ακριβώς είναι που δίνει στην αιμοδοσία μια μοναδική αξία. Είναι η πιο άμεση μορφή αλληλεγγύης. Η πιο απτή απόδειξη ότι η κοινωνία δεν είναι μια αφηρημένη έννοια, αλλά ένα δίκτυο σχέσεων που ενεργοποιείται όταν χρειαστεί.
Στην Άνδρο, η αιμοδοσία έχει πάψει εδώ και χρόνια να είναι μια περιστασιακή δράση. Έχει μετατραπεί σε θεσμό. Σε μια συνήθεια που περνά από γενιά σε γενιά. Νέοι άνθρωποι έρχονται για πρώτη φορά με δισταγμό και φεύγουν με περηφάνια. Παλαιότεροι επιστρέφουν ξανά και ξανά, γνωρίζοντας πως η συνέπεια είναι αυτή που δημιουργεί ασφάλεια για όλους. Η αιμοδοσία είναι κάτι περισσότερο από μια ιατρική διαδικασία. Είναι μια πράξη εμπιστοσύνης. Εμπιστοσύνης προς την κοινότητα. Εμπιστοσύνης ότι όταν θα έρθει η δύσκολη στιγμή, θα υπάρχει κάποιος που θα έχει ήδη δώσει.
Οι πάνω από 100 μονάδες που έχουν ήδη συγκεντρωθεί αυτές τις ημέρες, όπως και οι 151 του Νοεμβρίου, είναι αποδείξεις μιας κοινωνίας που λειτουργεί συλλογικά. Μιας κοινωνίας που δεν περιμένει τις κρίσεις για να ενεργοποιηθεί, αλλά προετοιμάζεται για αυτές μέσα από την πρόληψη και την οργάνωση. Σε μια εποχή που συχνά κυριαρχεί η αίσθηση της απομόνωσης και της αδιαφορίας, η Άνδρος επιλέγει έναν διαφορετικό δρόμο. Τον δρόμο της συμμετοχής. Τον δρόμο της ευθύνης. Τον δρόμο της προσφοράς.
Τούτο είναι ένα ακόμα σημαντικό χαρακτηριστικό του νησιού. Όχι μόνο τα τοπία του ή η ιστορία του, αλλά η δυνατότητα των ανθρώπων του να ενώνονται γύρω από έναν κοινό σκοπό. Να μετατρέπουν μια απλή πράξη σε συλλογικό γεγονός. Να δίνουν νόημα στη λέξη μαζί. Γιατί η Άνδρος δεν είναι μόνο ένας τόπος που ζει. Είναι ένας τόπος που ξέρει να προσφέρει ζωή. Είναι οι άνθρωποί της που ζουν και τη ζουν.
Γιάννης Βαθυάς
