Στις Πεζούλες του Αιγαίου
Κάποτε, σήμερα, πάντα!
Συγγραφέας Θεοδώρα Πετανίδου
Εικονογράφηση Γιώργος Σαλταφέρος

Προλογίζουν
Μανόλης Κορρές
Ομότιμος Καθηγητής ΕΜΠ, Ακαδημαϊκός
Γιάννης Τσιαούσης
Προέδρος του Σωματείου «Άνθη της Πέτρας»
Καθηγητής Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης
ΕΘΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ
«ΑΝΘΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ» Φίλοι Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ
Oι αναβαθμίδες καλλιέργειας, γνωστές ανά το πανελλήνιο ως «πεζούλες» αποτελούν σημαντικό κεφάλαιο της φυσικής και πολιτισμικής μας κληρονομιάς που δεν έχει τύχει ουσιαστικής αξιολόγησης και αξιοποίησης. Στο προσκήνιο, τα τελευταία χρόνια, τις έχει φέρει η συγκυρία της κλιματικής αλλαγής για τη μεγάλη σημασία τους, ως πράσινη υποδομή, στη διατήρηση φυσικών πόρων σχετικών τόσο με την πρωτογενή παραγωγή (έδαφος, νερό, βιοποικιλότητα), όσο και με την ασφάλεια ζωών και οικοσυστημάτων, λόγω της ανασχετικής δράσης τους στις επιπτώσεις των ακραίων φαινομένων που προκαλούν οι κλιματικές διακυμάνσεις.
Με τη μνήμη ανθρώπου που σε τρυφερή ηλικία βίωσε το λυκόφως της λειτουργίας τους, την οπτική του ερευνητή που υπήρξε για τουλάχιστον 25 χρόνια, αλλά και την εμπειρία μιας υπερφιλόδοξης προσπάθειας που ηγήθηκε για λειτουργική αποκατάσταση αναβαθμίδων σε μεγάλη κλίμακα στο Αιγαίο, η συγγραφέας, σε αυτό το βιβλίο, απευθύνεται σε όσους μπορούν ακόμη να έχουν όραμα για εκείνο που μπορεί να φαίνεται ακατόρθωτο, αλλά ίσως αποτελεί τη μόνη μας ελπίδα απέναντι στη λαίλαπα της κλιματικής αλλαγής· αντλώντας γνώση από το παρελθόν, προσβλέποντας σε ένα ανθρώπινο μέλλον, υπερασπίζοντας τη φύση που ξέρει καλύτερα.
Λίγα λόγια για τη συγγραφέα
Η Θεοδώρα Πετανίδου, Ομότιμη Καθηγήτρια Οικολογίας και Οικογεωγραφίας στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, γεννήθηκε στη Μακρυνίτσα της Κερκίνης, Όρους και Λίμνης, αλλά πολύ νωρίς ενέδωσε στην ομορφιά των άνυδρων και γυμνών τοπίων της μεσημβρινής Ελλάδας, όταν το 1970 η οικογένειά της μετοίκησε στην Αθήνα. Οι φαρμακευτικές και βιολογικές σπουδές την οδήγησαν σε μονοπάτια επιστημονικώς ανεξιχνίαστα στην Ελλάδα, στους τομείς της οικογεωγραφίας της Μεσογείου, της πολιτισμικής οικολογίας, θέματα που θεραπεύει με συνέπεια. Λατρεύει τα συστήματα των ακραίων συνθηκών για τη ζωή, γι’ αυτό και ασχολήθηκε με το καθαυτό Αιγαίο και μάλιστα σε γνωστικά αντικείμενα καινούργια, που η ίδια εισήγαγε στην ελληνική έρευνα: την επικονίαση, στα μεσογειακά οικοσυστήματα και στα εμβληματικά όρη· τη γεωγραφία και τον πολιτισμό του αλατιού και των αλυκών· τις αναβαθμίδες καλλιέργειας του Αρχιπελάγους, που υπό συνθήκες ανέχειας και απομόνωσης έκαναν την ανθρώπινη διαβίωση δυνατή και τον πολιτισμό του Αιγαίου παγκόσμια διαχρονική αναφορά. Πάντως, κύριο ερευνητικό της αντικείμενο αποτελεί η αρχαιότερη ίσως σχέση αμοιβαιότητας μεταξύ ανώτερων οργανισμών στον πλανήτη: η οικολογία της επικονίασης, εμφαίνοντας στις σχέσεις ανθοφόρων φυτών με επικονιαστές, κυρίως με τις πολυπληθείς αγριομέλισσες του Αιγαίου. Μεγάλο τμήμα της πρόσφατης έρευνάς της αφορά στη βιοποικιλότητα και βιογεωγραφία των επικονιαστών, καθώς και τις απειλές που αντιμετωπίζουν, τελευταία και εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής.
Με τις πεζούλες του Αιγαίου ασχολείται αδιάλειπτα από το 1999, εμπειρία που οδήγησε στην πενταετή προσπάθεια για λειτουργική αποκατάσταση των αναβαθμίδων της Άνδρου, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού έργου LIFE TERRACESCAPE (2017-
Λίγα λόγια για τον ζωγράφο
Ο Γιώργος Σαλταφέρος γεννήθηκε στην Άνδρο το 1966. Σπούδασε Παιδαγωγικά και Πολιτικές Επιστήμες στην Αθήνα και Διδακτική της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο της Βέρνης. Επίσης, Χαρακτική, Έρευνα στο Σχέδιο και Ιστορία της Τέχνης στη Σχολή Καλών Τεχνών της Βέρνης στην Ελβετία. Έλαβε μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών (ΜΑ) στη Διδακτική της Τέχνης και Μουσειοπαιδαγωγική από το Πανεπιστήμιο της Βέρνης. Έχει πραγματοποιήσει 31 ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα, Ελβετία και Γαλλία, ενώ έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές εκθέσεις. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.
ΑΡΤΕΟΝ Εκδοτική
